Các mô hình cấu trúc nhà nước và một số nguyên tắc tổ chức quyền lực nhà nước?

CƠ SỞ PHÁP LÝ

Hiến pháp nước Cộng hòa Ba Lan 1997

Hiến pháp Liên bang Nga năm 1993

Hiến pháp Italia 1947

Hiến pháp Nhật Bản 1946

hiến pháp cộng hòa Xéc năm 1992

Đạo luật Liên bang Áo năm 1970

NỘI DUNG TƯ VẤN

1. Các mô hình cấu trúc nhà nước:

1.1 Nhà nước đơn nhất (Unitary State)

Nhà nước đơn nhất là hình thức cấu trúc phổ biến nhất của nhà nước đương đại. Hình thức đơn nhất tổn tại ở Pháp, Italia, Tây Ban Nha, Nhật Bản, Bồ Đào Nha,Thụy Điển, Đan Mạch, Na Uy... Đặc điểm cơ bản của các nhà nước đơn nhất ở Các nước tư bản chủ nghĩa là nhà nước chỉ có một Chính phủ, một Hiến pháp, một quốc tịch, một hệ thống pháp luật thống nhất, tuy nhiên đảm bảo sự phân quyền cho chính quyền địa phương và tính tự quản cao cho các Hội đồng địa phương - cơ quan đại diện cho cộng đồng dân cư ở các đơn vị hành chính lãnh thổ của nhà nước. Hình thức cấu trúc đơn nhất là hình thức phổ biến nhất trên thế giới. Trong số 194 nhà nước trên thế giới được thống kê có đến 167 nhà nước có hình thức cấu trúc đơn nhất.

>&gt Xem thêm:  Nhà nước là gì ? Dấu hiệu đặc trưng của nhà nước là gì ?

1.2 Nhà nước Liên bang (Federal State)

Cấu trúc liên bang tồn tại ở một số nước như Hoa Kỳ, Canada, Đức, Australia, Nga...Nhà nước liên bang được hình thành bởi sự liên kết các bang (State), các lãnh địa (land), các nhà nước thành viên bằng một hiệp ước về thành lập liên bang, trong đố các chủ thể liên bang đều có quyền bình đẳng như nhau. Ở các nhà nước liên bang có nhiều Chính phủ, nhiều Hiến pháp, nhiều hệ thống pháp luật, tuy nhiên Hiến pháp liên bang là đạo luật cơ bản và có hiệu lực pháp lý cao nhất, là cơ sở của toàn bộ hệ thống pháp luật liên bang. Hiện nay trên thế giới có 27 nhà nước có hình thức cấu trúc Liên bang

1.3 Nhà nước Liên minh (Confederal State)

Ngoài hai hình thức nói trên một số nhà nước đương đại còn có hình thức cấu trúc nhà nước liên minh. Nhà nước liên minh là sự liên kết giữa các quốc gia độc lập vì những nhiệm vụ chính trị, quân sự hoặc kinh tế bằng một hiệp ước do các thành viên liên minh thỏa thuận. Hình thức cấu trúc nhà nước liên minh đã tồn tại ở Hoa Kỳ và Đức trước khi thành lập nhà nước liên bang. Hiện nay Liên minh châu Âu (EU) là một hình thức điển hình của nhà nước liên minh. Liên minh châu Âu có nghị viện, có toà án, có đơn vị tiền tệ chung, tuy nhiên các thành viên trong liên minh vẫn là những quốc gia có chủ quyền độc lập.

2. Một số nguyên tắc tổ chức quyền lực nhà nước:

2.1 Nguyên tắc đa nguyên chính trị và đa đảng

Nguyên tắc đa nguyên chính trị và đa đảng là một trong những nguyên tắc cơ bản và phổ biến của nền dân chủ đương đại, đồng thời cũng là nguyên tắc cơ bản của tổ chức Nghị viện và Chính phủ trong tổ chức quyền lực nhà nước. Nguyên tắc này được thể hiện trong Hiến pháp - đạo luật cơ bản của Nhà nước. Điều 4 Hiến pháp năm 1958 của cộng hoà Pháp quy định: “Các đảng phái và các nhóm chính trị được tự do thành lập và tự do hoạt động tranh cử. Các đảng phái và các nhóm chính trị phải tôn trọng các nguyên tắc của chủ quyền dân tộc và dân chủ”. Điều 13 Hiến pháp Liên bang Nga quy định:” Liên bang Nga thừa nhận đa nguyên chính trị và đa đảng”. Điều 7 Hiến pháp 1975 của Thụy Điển quy định: “Các ghế trong Nghị Viện được phân chia cho các đảng phái. Các đảng phái được hiểu là bất kỳ một hiệp hội hay một nhóm cử tri nào xuất hiện trong bầu cử với một mục đích cụ thể, rõ ràng.” Điều 21 Hiến pháp năm 1949 của Cộng hoà Liên bang Đức quy định: “Các đảng phái chính trị cùng tác động đến sự hình thành ý chí chính trị của nhân dân. Chúng được tự do thành lập. Tổ chức trong nội bộ các đảng phái chính trị phải phù hợp với các nguyên tắc dân chủ. Các đảng phái phải hạch toán công khai các nguồn kinh phí và việc chi tiêu các nguồn kinh phí đó cũng như các tài sản của đảng. Các đảng phái vì mục đích cũng như các hành vi của mình đã làm thiệt hại đến chế độ tự do dân chủ, hoặc đặt sự tồn vong của cộng hoà liên bang trong mối hiểm họa được coi là các đảng phái vi hiến. Toà án Hiến pháp là toà án có thẩm quyền xem xét việc tổ chức và hoạt động của một đảng phái chính trị có vi hiến hay không”.

Nguyên tắc đa nguyên chính trị cho phép công dân có quyền tự do chính kiến; công dân có quyền chỉ trích đường lối chính trị của Chính phủ và công khai thể hiện quan điểm chính trị của mình mà không bị coi là phạm pháp. Nguyên tắc đa nguyên chính trị cho phép sự tồn tại của nhiều đảng phái chính trị. Các đảng phái chính trị tự do tranh cử trong các cuộc bầu cử Nghị viện và Tổng thống. O các nước cộng hoà Nghị viện (như Italia, liên bang Đức) và quân chủ lập hiến (như Nhật, Anh, Thụy Điển, Tây Ban Nha, Bỉ...) Chính phủ được thành lập trên cơ sở đảng chiếm đa số ghế trong Nghị viện. Thủ tướng chính phủ là thủ lĩnh của đảng cầm quyền. Trường họp không có đảng chiếm đa số ghế trong Nghị viện, thì Chính phủ được thành lập trên cơ sở liên minh các đảng phái có ưu thế trong Nghị viện. Đối với với các nước cộng hoà Tổng thống việc bầu cử Tổng thống không phụ thuộc vào việc bầu cử Nghị viện. Như _vậy, có thể quyền hành pháp thuộc về một đảng, quyền lập pháp lại thuộc về một đảng khác. Do tồn tại chế độ đa nguyên chính trị và đa đảng nên các nước tư sản thừa nhận có đảng cầm quyền và đảng đối lập. Đảng đối lập hôm nay có thể trở thành đảng cầm quyền ngày mai và ngược lại. Chế độ đa đảng và cơ chế tồn tại đảng đối lập bên cạnh đảng cầm quyền làm cho đảng cầm quyền trong đấu trường chính trị luôn luôn phải ở trong trạng thái vận động của một cầu thủ bóng bàn hoặc cầu thủ quần vợt muốn giữ chính quyền được lâu dài phải luôn luôn ở trong trạng thái phải cảnh giác với những sai lầm, trì trệ, tham nhũng... vì đảng đối lập luôn luôn coi đó là những cơ hội tốt để thay đổi Vị trí của mình.

2.2 Nguyên tắc xây dựng nhà nước pháp quyền

Nhà nước pháp quyền (Rule of law, L Etat de droit) là một khái niệm rất phổ biến hiện nay ở các nhà nước tư sản. Nhà nước pháp quyền được hiểu là nhà nước, trong đó hoạt động của các cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội và mọi công dân đều tuyệt đối tuân theo các quy định của Hiến pháp và pháp luật. Trong một nhà nước pháp quyền pháp luật không chỉ là công cụ để nhà nước quản lý mọi mặt đời sống xã hội, nó còn là công cụ để nhân dân kiểm soát hoạt động của bộ máy nhà nước, công cụ để mọi công dân đấu tranh bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Pháp luật trong nhà nước pháp quyền phải là sự thể hiện ý chí chung của mọi công dân. Các quyền, tự do và lợi ích hợp pháp của công dân được nhà nước ghi nhận trong đạo luật cơ bản của nhà nước và có cơ chế đảm bảo thực hiện. Việc tổ chức và hoạt động của bất kỳ cơ quan nhà nước nào, của bất kỳ quan chức cao cấp nào trong bộ máy nhà nước đều ở trong khuôn khổ quy định của Hiến pháp và Luật. Hơn thế nữa nhà nước pháp quyền đòi hỏi phải có thiết chế kiểm tra, giám sát các nhánh quyền lực tối cao trong bộ máy nhà nước. Thực tiễn tổ chức bộ máy nhà nước pháp quyền đương đại cho thấy mặc dù các nhánh quyền lực lập pháp, hành pháp và tư pháp độc lập tương đối với nhau nhưng chúng có thể kiềm chế, đối trọng và giám sát lẫn nhau để hạn chế sự lạm dụng quyền lực,sự bê bối và tham nhũng trong bộ máy nhà nước. Chẳng hạn, ở các nước cộng hoà tổng thống, quyền lực của Tổng thống rất lớn vì Tổng thống vừa đứng đầu nhà nước vừa đứng đầu Chính phủ, tuy vậy khi Tổng thống vi phạm pháp luật, Tổng thống có thể bị xét xử theo thủ tục đàn hạch, theo đó Hạ viện có thể buộc tội Tổng thống và Thượng viện sẽ xét xử. Nếu Tổng thống vi phạm pháp luật, Tổng thống sẽ bị cách chức trước thời hạn. Nếu có dấu hiệu phạm tội theo quy định của Bộ luật Hình sự thì sau khi cách chức Tổng thống còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự như các công dân bình thường. Thực tiễn ở Hoa Kỳ cho thấy đã có 3 lần Tổng thống đương nhiệm bị xét xử theo thủ tục đàn hạch (Impeachment). Lần thứ nhất, Tổng thống Andrew Johnson bị xét xử theo thủ tục đàn hạch vào năm 1868 nhưng Thượng nghị viện đã không phế truất được Tổng thống vì thiếu một phiếu, lần thứ hai là trường hợp Tổng thống Richard Nixon bị đàn hạch vì vụ Oa-tơ-ghêt (Watergate) năm 1974 và phải xin từ chức trước thời hạn. Trường hợp thứ ba là Tổng thống Bill Clinton bị xét xử trong vụ án gọi là bê bối tình dục với cô sinh viên thực tập Monica Lewinski và được xử trắng án.

Đối với nhánh quyền lực lập pháp, các luật do Nghị viện ban hành nếu bị một cá nhân, hay tổ chức kiện lên Pháp viện tối cao là vi hiến, thì Pháp viện tối cao Hoa Kỳ sẽ xem xét và quyết định đạo luật đó có vi hiến hay không. Nếu Pháp viện tối cao Hoa Kỳ tuyên bố là vi hiến thì đạo luật đó trở nên vô hiệu. Các thẩm phán Pháp viện tối cao Hoa Kỳ mặc dù có quyền lực trong lĩnh vực tư pháp rất lớn song nếu họ vi phạm pháp luật, họ cũng bị xét xử theo thủ tục đàn hạch và có thể bị cách chức.

Ở các nước theo chính thể cộng hoà Nghị viện, cộng hoà lưỡng tính Toà án Hiêh pháp hoặc Hội đồng Hiến pháp là cơ quan bảo hiến có thẩm quyền xem xét và phán quyết tính hợp hiến hay không hợp hiến của các đạo luật. Đây là một trong những thiết chế không thể thiếu trong một Nhà nước pháp quyền.

Một đặc điểm nữa của Nhà nước pháp quyền cũng cần phải nói đến là các thiết chế kiểm tra giám sát hoạt động của các cơ quan công quyền, kể cả hoạt động của các thành viên Chính phủ. Hiện nay khoảng hơn 80 nước trên thế giới có Thanh tra Nghị viện (Ombudsman) và Kiểm toán Nghị viện là các thiết chế có vai trò đặc biệt quan trọng giúp Nghị viện giám sát hoạt động của Chính phủ. Thanh tra Nghị viện có thể tiến hành thanh tra đối với bất kỳ nhân vật cao cấp nào trong bộ máy nhà nước khi có dấu hiệu vi phạm pháp luật. Như vậy, có thể thấy rằng trong một Nhà nước pháp quyền, không thể có một cơ quan nhà nước nào, một quan chức cao cấp nào trong bộ máy nhà nước nằm ngoài vòng kiểm soát của pháp luật.

Cảm ơn quý khách đã gửi yêu cầu đến Công ty Luật Minh Khuê, trên đây là nội dung tư vấn của Công ty, nội dung tư vấn có giá trị tham khảo, nếu còn vấn đề mà quý khách hang còn chưa rõ xin vui lòng liên hệ đến tổng đài của Công ty Luật Minh Khuê 1900.6162 hoặc vui lòng gửi tin nhắn đến email [email protected] để được giải đáp thắc mắc. Trân trọng!

>&gt Xem thêm:  Chế độ chính trị là gì ? Mối quan hệ giữa nhà nước với Đảng chính trị, tổ chức xã hội

Bộ phận tư vấn pháp luật - Công ty Luật Minh Khuê

>&gt Xem thêm:  Chính trị là gì ? Vai trò của nhà nước trong hệ thống chính trị ?

Các câu hỏi thường gặp

Câu hỏi: Nguyên tắc phân chia quyền lực được xây dựng trên cơ sở học thuyết nào?

Trả lời:

Nguyên tắc phân chia quyền lực được xây dựng trên cơ sở học thuyết phân chia quyền lực (còn gọi là thuyết tam quyền phân lập).

Câu hỏi: Khi các quyền lập pháp và hành pháp được sát nhập lại trong tay của cùng một người hoặc cùng một Viện nguyên lão thì hậu quả gì xảy ra?

Trả lời:

Khi các quyền lập pháp và hành pháp được sát nhập lại trong tay của cùng một người hoặc cùng một Viện nguyên lão thì sẽ không còn gì là tự do nữa, bởi vì người ta sợ rằng chính nhà vua hoặc viện ấy sẽ ban hành ra những đạo luật độc tài để thi hành chúng một cách độc tài. 

Câu hỏi: Phân chia quyền lực đặt ra đối với những nhà nước nào?

Trả lời:

Phân chia quyền lực đặt ra không những đối với nhà nước quân chủ mà cả đối với nhà nước cộng hoà. 

Let's block ads! (Why?)



source https://luatminhkhue.vn/cac-mo-hinh-cau-truc-nha-nuoc-va-mot-so-nguyen-tac-to-chuc-quyen-luc-nha-nuoc.aspx

COMMENTS

Name

ALTCOIN,1,Biệt Thự,1,Bitcoin,9,BlockChain,3,Các Loại Đầu Tư Tiền Ảo,1,Cafe Thư Giãn,34,Chứng Khoán,22,Cộng Đồng Môi Giới,43,Doanh Nghiệp,50,Doanh Nhân,33,Dự Án,77,Ethereum,12,Gallery,20,ICO,1,Kiến Thức,70,Kinh Tế-Tài Chính,126,Lời Khuyên Đầu Tư,38,Marketing,4,Nhà Đẹp,791,Nhận Định,13,Phong Thủy,20,Quảng Cáo,65,Sàn Giao Dịch Tiền Ảo,12,Tiền Ảo,261,Tin BĐS,5343,Tin Tức,426,Trẻ Nhỏ,2,Tư Vấn Luật,1762,Tư Vấn Sức Khỏe - Y Tế,5163,Văn Hóa - Thiền,17,Văn Phòng-ShopHouse,4,Ví,3,Videos,19,VietNam News,2,Xu Hướng,1,
ltr
item
PhoNha: Các mô hình cấu trúc nhà nước và một số nguyên tắc tổ chức quyền lực nhà nước?
Các mô hình cấu trúc nhà nước và một số nguyên tắc tổ chức quyền lực nhà nước?
https://cdn.luatminhkhue.vn/LMK/articles/82/413270/cac-mo-hinh-cau-truc-nha-nuoc-va-mot-so-nguyen-tac-to-chuc-quyen-luc-nha-nuoc-413270.jpg
PhoNha
https://www.phonha.com/2021/05/cac-mo-hinh-cau-truc-nha-nuoc-va-mot-so.html
https://www.phonha.com/
https://www.phonha.com/
https://www.phonha.com/2021/05/cac-mo-hinh-cau-truc-nha-nuoc-va-mot-so.html
true
3453152832678417103
UTF-8
Loaded All Posts Not found any posts Xem Toàn Bộ Đọc Tiếp Reply Cancel reply Delete By Home PAGES POSTS Xem Toàn Bộ Bạn Nên Xem LABEL ARCHIVE SEARCH ALL POSTS Not found any post match with your request Back Home Sunday Monday Tuesday Wednesday Thursday Friday Saturday Sun Mon Tue Wed Thu Fri Sat January February March April May June July August September October November December Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec just now 1 minute ago $$1$$ minutes ago 1 hour ago $$1$$ hours ago Yesterday $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago more than 5 weeks ago Followers Follow THIS CONTENT IS PREMIUM Please share to unlock Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy