Sự phát triển các chế định đạo luật hình sự, tội phạm và hình phạt (cũng như quyết định hình phạt) trong Bộ luật Hình sự (năm 1999)

Khách hàng: Kính thưa Luật sư, tôi muốn hỏi về hệ thống Phần chung pháp luật hình sự thực định trong Bộ luật Hình sự (năm 1999), cụ thể là các chế định đạo luật hình sự, tội phạm và hình phạt (cũng như quyết định hình phạt) trong Bộ luật Hình sự năm 1999 có sự phát triển như thế nào so với Bộ luật hình sự trước đó?

Cảm ơn!

Trả lời:

1. Khái quát hệ thống Phần chung pháp luật hình sự thực định trong Bộ luật Hình sự (năm 1999)

Cũng như hệ thống Phần chung pháp luật hình sự thực định trong Bộ luật Hình sự (năm 1985). Theo về logic của việc nghiên cứu Phần chung pháp luật hình sự thì sau khi xem xét những vấn đề liên quan đến hệ thống và cơ cấu (về mặt hình thức) sẽ phân tích đến hệ thống những vấn đề về Phần chung pháp luật hình sự thực định nước nhà đã được pháp điển hóa tương ứng với các quy phạm thuộc các chế định lớn trong Bộ luật Hình sự (năm 1999) của nước Việt Nam thống nhất. Dó đó, hệ thống những vấn đề thuộc Phần chung Bộ luật Hình sự đầu tiên của Việt Nam (năm 1999) cũng sẽ được xem xét tương ứng với các chế định lớn như Bộ luật trước đó, các chế định mà chúng ta sẽ phải nghiên cứu, đó là:

- Về đạo luật hình sự.

- Về tội phạm.

- Về những trường hợp loại trừ tính tội phạm của hành vi.

- Trách nhiệm hình sự.

- Về các biện pháp cưỡng chế hình sự (với hai nhóm quy phạm tương ứng theo hai chế định nhỏ, đó là: Hình phạt và biện pháp tư pháp (biện pháp tư pháp).

- Về quyết định hình phạt.

>&gt Xem thêm:  Hình phạt chính là gì ? Các loại hình phạt chính hiện nay

- Về các biện pháp tha miễn (ỗ đây gồm rất nhiều nhóm quy phạm của các chế định nhân đạo nhỏ thuộc nó).

- Về trách nhiệm hình sự của ngưòi chưa thành niên phạm tội.

- Và cuối cùng, về trách nhiệm hình sự của quân nhân phạm tội.

2. Chế định đạo luật hình sự trong Bộ luật Hình sự (năm 1999)

Việc phân tích dưới góc độ lập pháp hình sự nội hàm các quy phạm thuộc chế định về đạo luật hình sự trong Phần chung Bộ luật Hình sự (năm 1999) cho thấy rằng, những vấn đề mới và khác (so với chế định này trong Bộ luật Hình sự đầu tiên của Việt Nam trước đó (năm 1985)) là lần đầu tiên trong Bộ luật Hình sự Việt Nam thứ hai nhà làm luật đã quy định những điểm cụ thể hóa vfa kahsc biệt, cụ thể ta sẽ cùng tìm hiểu rõ hơn ở những mục dưới đây.

a. Chế định về đạo luật hình sự trong Phần chung Bộ luật Hình sự (năm 1999) đã cụ thể hoá nguyên tắc hiến định về sự bình đẳng của công dân trước pháp luật (Theo Điều 52 Hiến pháp Việt Nam (năm 1992)) bằng việc ghi nhận nguyên tắc bình đẳng trước luật hình sự: “Mọi người phạm tội đều bình đẳng trước pháp luật, không phân biệt nam, nữ, dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo, thành phần, địa vị xã hội” (đoạn 1 khoản 2 Điều 3).

b. Chế định về đạo luật hình sự trong Phần chung Bộ luật Hình sự (năm 1999) đã loại trừ quy phạm của luật hình thức (tố tụng hình sự) xác định cụ thể thẩm quyền quyết định hình phạt là của cơ quan tiến hành tố tụng nào (Tòa án) tại đoạn 2 Điều 2 Bộ luật quy định về “Cơ sở của trách nhiệm hình sự” và quy phạm có tính chất tùy tiện “trừ trường hợp luật quy định khác” trong quy phạm về hiệu lực của điều luật làm xấu đi tình trạng của người phạm tội (khoản 2 Điều 7 Bộ luật) mà trước đây đã tồn tại trong các quy phạm tương ứng của Bộ luật Hình sự (năm 1985).

c. Chế định về đạo luật hình sự trong Phần chung Bộ luật Hình sự (năm 1999) đã được sửa đổi lại chế định về hiệu lực của đạo luật hình sự tại Điều 7 Bộ luật Hình sự (năm 1999) bằng việc là cụ thể hơn nữa các quy phạm liên quan đến hiệu lực hồi tố của đạo luật hình sự trong các trường hợp không có lợi (khoản 2) và có lợi (khoản 3) cho người phạm tội.

>&gt Xem thêm:  Giám thị trại giam là gì ? Nhiệm vụ, quyền hạn của giám thị trại giam

3. Chế định tội phạm trong Phần chung Bộ luật Hình sự (năm 1999)

Về việc phân tích nội hàm các quy phạm của chế định về tội phạm trong Phần chung Bộ luật Hình sự (năm 1999) cho thấy, những vấn đề mới và khác (so với chế định tội phạm này trong Phần chung Bộ luật Hình sự (năm 1985)) là lần đầu tiên trong Bộ luật Hình sự Việt Nam, nhà làm luật nước ta đã có những quy định khác hơn, cụ thể hơn mà ta sẽ cùng nhau tìm hiểu dưới đây.

a. Chế định tội phạm trong Phần chung Bộ luật Hình sự (năm 1999) đã khẳng định rõ các mức độ gây nguy hại khác nhau của tội phạm, đó là “không lớn”, “lớn”, “rất lớn”, và “đặc biệt lớn” tương ứng vối 04 loại tội phạm được phân chia đó là “ít nghiêm trọng”, “nghiêm trọng”, “rất nghiêm trọng” và, “đặc biệt nghiêm trọng” trong chế định nhỏ về phân loại tội phạm tại các khoản 3, 4 Điều 8 Bộ luật với mục đích là nhằm góp phần cho việc phân hóa và cá thể hóa hơn nữa trách nhiệm hình sự của người phạm tội (mà vấn đề này được thể hiện trong một loạt các điều khác của Bộ luật Hình sự (năm 1999) như các điều được quy định, đó là điều 17,điều 18, điều 29, điều 31, điều 34, điều 35, điều 40, điều 49, điều 57, điều 58, điều 61, và Điều 69 Bộ luật).

b. Chế định tội phạm trong Phần chung Bộ luật Hình sự (năm 1999) đã bổ sung quy định về việc người phạm tội do dùng chất kích thích mạnh khác vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự bên cạnh việc vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự do dùng rượu (đã được quy định tại khoản 3 Điều 12 Bộ luật Hình sự (năm 1985)) và, đồng thời tách quy định này thành một điều luật riêng biệt (Điều 14 Bộ luật hình sự (năm 1999)).

c. Chế định tội phạm trong Phần chung Bộ luật Hình sự (năm 1999) đã tiến hành tách các quy phạm của chế định về các giai đoạn thực hiện tội phạm (mà trước đây cũng được quy định tại Điều 15 Bộ luật Hình sự (năm 1985)) thành hai quy phạm độc lập, đó là:

- Về trách nhiệm hình sự đối với việc chuẩn bị phạm tội (khoản 1 điều luật) tương ứng với điều luật riêng biệt tại điều 17; và

- Về trách nhiệm hình sự đốì vối việc phạm tội chưa đạt (khoản 2 điều luật) tương ứng với điều luật riêng biệt (Điều 18).

d. Chế định tội phạm trong Phần chung Bộ luật Hình sự (năm 1999) ở một chừng mực nhất định ghi nhận việc phi hình sự hóa đối với hành vi không tố giác tội phạm do những người ruột thịt và thân thích thực hiện, trừ các tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc các tội đặc biệt nghiêm trọng (Điều 22 Bộ luật).

4. Chế định về hình phạt và quyết định hình phạt của Bộ luật Hình sự (năm 1999)

>&gt Xem thêm:  Hình phạt bổ sung là gì ? Các loại hình phạt bổ sung hiện nay

Về việc phân tích nội hàm của các quy phạm về hình phạt và quyết định hình phạt trong Phần chung Bộ luật Hình sự (năm 1999) cho thấy, những vấn đề này mới và khác (khi so với các quy phạm về hình phạt và quyết định hình phạt trong Bộ luật Hình sự (năm 1985))

Theo đó đây là lần đầu tiên trong Bộ luật Hình sự Việt Nam, nhà làm luật nước ta có những quy định mới mà chúng ta sẽ cùng tìm hiểu dưới các mục này.

a. Chế định về hình phạt của Bộ luật Hình sự (năm 1999) đã được ghi nhận bằng một quy phạm riêng biệt về định nghĩa pháp lý của khái niệm hình phạt “là biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc nhất của Nhà nước nhằm tước bỏ hoặc hạn chế quyền, lợi ích hợp pháp của người phạm tội” (đoạn 1 Điều 26 Bộ luật).

b. Bộ luật đã cụ thể hóa hơn tại Điều 30 “Phạt tiền” đối với một số tội phạm trong các trường hợp hình phạt này được Tòa án áp dụng với tính chất là hình phạt chính (khoản 1) hoặc là với tính chất là hình phạt bổ sung (khoản 2).

c. Bộ luật đã bổ sung một loại hình phạt mới là “trục xuất” với tính chất là hình phạt chính hoặc là hình phạt bổ sung (khi không áp dụng là hình phạt chính) mà chỉ được áp dụng đối vối người bị kết án là người nước ngoài (Điều 32).

d. Theo Bộ luật năm 1999 cũng đã bổ sung việc trừ thời gian tạm giữ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù và cụ thể hóa hơn mức trừ này theo nguyên tắc là: một ngày tạm giữ, tạm giam bằng một ngày tù (đoạn 2 Điều 33).

e. Bộ luật đã cụ thể hóa hơn nguyên tắc nhân đạo của pháp luật hình sự bằng việc tăng độ tuổi tôi đa của con nhỏ từ 12 tháng lên 36 tháng trong trường hợp hình phạt tử hình được áp dụng hoặc được thi hành đôì với người bị kết án là phụ nữ đang nuôi con nhỏ (các khoản 2, 3 Điều 35 Bộ luật hình sự (năm 1999)).

f. Bộ luật đã thể hiện rõ hơn xu hướng dân chủ hóa xã hội Việt Nam trong giai đoạn xây dựng nhà nước pháp quyền về loại trừ sự can thiệp bằng pháp luật hình sự của Nhà nưốc vào tất cả các lĩnh vực của đòi sông công dân (điều chỉ có trong các nhà nước cực quyền và độc tài) khi đưa ra khỏi danh mục các quyền bị tưốc “quyền đảm nhiệm cương vị phụ trách trong các tổ chức xã hội” đối với hình phạt tước một số quyền công dân (khoản 1 Điều 39) mà Bộ luật Hình sự (năm 1985) đã ghi nhận (Điều 31 Bộ luật).

5. Những thay đổi liên quan đến chế định “quyết định hình phạt” của Bộ luật hình sự (năm 1999)

>&gt Xem thêm:  Đối tượng điều chỉnh của pháp luật là gì ? Đối tượng điều chỉnh của các ngành luật cơ bản

a. Bộ luật hình sự (năm 1999) đã thay thuật ngữ “nguyên tắc” quyết định hình phạt trong tên gọi tại Điều 37 Bộ luật Hình sự trước đó (năm 1985) bằng thuật ngữ “căn cứ” quyết định hình phạt, cũng như liên từ “hoặc” nối giữa hai từ nhóm từ “giảm nhẹ” - “tăng nặng” bằng liên từ “và” trong nội dung của Điều luật này.

Việc thay đổi như vậy với mục đích là để bảo đảm tính chính xác về mặt khoa học của chế định quyết định hình phạt (Điểu 45) về kiến giải lập pháp đã được tác giả luận chứng (cách đó 04 năm sau khi thông qua Bộ luật Hình sự (năm 1985) và 10 năm trước khi thông qua Bộ luật Hình sự (năm 1999.

b. Tại Điều 46 “Các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự” Bộ luật Hình sự (năm 1999), nhà làm luật đã có những thay đổi cũng như quy định mới mà chúng ta sẽ cùng tìm hiểu dưới đây:

Thứ nhất, nhà làm luật đã loại trừ tình tiết “Phạm tội do trình độ nghiệp vụ non kém” trong danh mục các tình tiết giảm nhẹ (khoản 1) mà trước đây đã được quy định trong Bộ luật Hình sự (năm 1985) (quy định tại điểm “g” khoản 1 Điều 38).

Thứ hai, nhà làm luật đã bổ sung vào danh mục đã nêu một tình tiết giảm nhẹ mới, đó là tình tiết: “Người phạm tội đã lập công chuộc tội” và “Người phạm tội là người đã có thành tích xuất sắc trong sản xuất, chiến đấu, học tập hoặc công tác” (quy định tại điểm r và điểm s khoản 1) mà trước đây tuy chưa được ghi nhận trong Bộ luật Hình sự (năm 1985) nhưng đã được luận chứng tại Hội nghị khoa học thực tiễn “Về thực tiễn áp dụng một số quy định của Bộ luật Hình sự năm 1985” (ngày 30, 31/12/1987) do Vụ Nghiên cứu pháp luật thuộc Tòa án nhân dân tối cao lúc bấy giờ tổ chức với sự tham gia của các luật gia hình sự học từ Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Viện Nhà nước và Pháp luật thuộc Viện Khoa học xã hội Việt Nam. Sau đó, hai tình tiết giảm nhẹ mổi này đã được khẳng định bởi thực tiễn xét xử hình sự của nước ta 15 năm về trước trong những hưống dẫn thống nhất có tính chất chỉ đạo về áp dụng pháp luật hình sự tại Phần II Nghị quyết số 01-HĐTP/NQ ngày 19/4/1989 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tôì cao hưóng dẫn bổ sung việc áp dụng một số quy định của Bộ luật Hình sự.

Thứ ba, bên cạnh những thay đổi trên, ghi nhận yêu cầu chặt chẽ hơn và có tính chất bắt buộc đối với Tòa án để không được coi là tình tiết giảm nhẹ lần thứ hai với bất kỳ tình tiết giảm nhẹ nào đã được Bộ luật Hình sự quy định là dấu hiệu định tội hoặc định khung hình phạt (quy định tại khoản 3 điều luật).

c. Bộ luật đã sửa đổi quy định về việc quyết định hình phạt nhẹ hơn luật định tại khoản 3 Điểu 38 Bộ luật Hình sự trước đó (năm 1985) thành một điều luật riêng biệt trong Bộ luật Hình sự (năm 1999) đó là Điều 47 của Bộ luật, đồng thời cụ thể hóa hơn nội dung của điều luật này bằng cách quy định rõ về các quy định:

Thứ nhất, về điều kiện để được quyết định hình phạt hình phạt nhẹ hơn luật định là khi phải có ít nhất hai tình tiết giảm nhẹ do luật định tại khoản 1 Điều 46 Bộ luật Hình sự.

Thứ hai, khi điều luật có nhiều khung hình phạt thì Tòa án chỉ được áp dụng hình phạt dưới mức thấp nhất mà điều luật đã quy định nhưng phải trong khung liền kề nhẹ hơn.

Thứ ba, khi điều luật chỉ có một khung hình phạt hoặc đó là khung hình phạt nhẹ nhất so vói các khung hình phạt khác trong cùng điều luật thì Tòa án có thể tùy nghi (lựa chọn) hoặc là áp dụng hình phạt dưới mức thấp nhất, hoặc là chuyển sang một hình phạt khác thuộc loại nhẹ hơn.

>&gt Xem thêm:  Quyết định là gì ? Thẩm quyền ban hành quyết định và nội dung của quyết định

d. Bộ luật đã bổ sung vào danh mục “Các tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự” tại khoản 1 Điều 48 là năm tình tiết tăng nặng chung mới, đó là:

- Phạm tội có tính chất chuyên nghiệp;

- Phạm tội có tính chất côn đồ;

- Xâm phạm tài sản của nhà nưóc;

- Phạm tội gây hậu quả rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng; và

- “lợi dụng... tình trạng khẩn cấp,... bệnh dịch... để phạm tội” mà Bộ luật Hình sự trước đó (năm 1985) (tại khoản 1 Điều 39) chưa được ghi nhận.

e. Bộ luật đã sửa đổi quy định tại Điều 43 Bộ luật Hình sự trước đó là Bộ luật năm 1985 về “Tổng hợp hình phạt khác loại” thành hai quy phạm riêng biệt và rõ ràng tại Điều 50 Bộ luật Hình sự (năm 1999) “Quyết định hình phạt trong trường hợp phạm nhiều tội” đề cập việc:

- Tổng hợp hình phạt chính mà trong đó tăng lên 30 năm đối với hình phạt tù có thời hạn (khoản 1); và

- Tổng hợp hình phạt bổ sung (khoản 2).

Về việc sửa đổi quy phạm về quyết định hình phạt đối với việc chuẩn bị phạm tội và phạm tội chưa đạt, tức hoạt động phạm tội sơ bộ (khoản 3 Điều 15 Bộ luật Hình sự (năm 1985)) thành một điều luật riêng biệt trong Bộ luật Hình sự (năm 1999) (Điều 52) với ba quy phạm tương ứng với ba khoản đề cập cụ thể, đó là:

>&gt Xem thêm:  Các tiêu chí đánh giá tác động của văn bản quy phạm pháp luật

- Nguyên tắc chung của việc quyết định hình phạt đối với hoạt động phạm tội sơ bộ (khoản 1);

- Nguyên tắc riêng của việc quyết định hình phạt đối với giai đoạn chuẩn bị phạm tội (khoản 2); và

- Nguyên tắc riêng của việc quyết định hình phạt đôì với giai đoạn phạm tội chưa đạt (khoản 3).

Trân trọng!

>&gt Xem thêm:  Tù chung thân có được giảm xuống thành tù có thời hạn không? Mẫu đơn xin giảm án phạt tù ?

Các câu hỏi thường gặp

Câu hỏi: Nguyên tắc hiến định về sự bình đẳng của công dân trước pháp luật được cụ thể hóa như thế nào trong Bộ luật hình sự (năm 1999)?

Trả lời:

Chế định về đạo luật hình sự trong Phần chung Bộ luật Hình sự (năm 1999) đã cụ thể hoá nguyên tắc hiến định về sự bình đẳng của công dân trước pháp luật (Theo Điều 52 Hiến pháp Việt Nam (năm 1992)) bằng việc ghi nhận nguyên tắc bình đẳng trước luật hình sự: “Mọi người phạm tội đều bình đẳng trước pháp luật, không phân biệt nam, nữ, dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo, thành phần, địa vị xã hội” (đoạn 1 khoản 2 Điều 3).

Câu hỏi: Chế định tội phạm trong Phần chung Bộ luật Hình sự (năm 1999) có điểm gì mới so với Bộ luật hinhf sự cũ?

Trả lời:

Chế định tội phạm trong Phần chung Bộ luật Hình sự (năm 1999) đã khẳng định rõ các mức độ gây nguy hại khác nhau của tội phạm, đó là “không lớn”, “lớn”, “rất lớn”, và “đặc biệt lớn” tương ứng vối 04 loại tội phạm được phân chia đó là “ít nghiêm trọng”, “nghiêm trọng”, “rất nghiêm trọng” và, “đặc biệt nghiêm trọng” trong chế định nhỏ về phân loại tội phạm tại các khoản 3, 4 Điều 8 Bộ luật.

Câu hỏi: Điểm mới của chế định về hình phạt của Bộ luật Hình sự (năm 1999)?

Trả lời:

Chế định về hình phạt của Bộ luật Hình sự (năm 1999) đã được ghi nhận bằng một quy phạm riêng biệt về định nghĩa pháp lý của khái niệm hình phạt “là biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc nhất của Nhà nước nhằm tước bỏ hoặc hạn chế quyền, lợi ích hợp pháp của người phạm tội” (đoạn 1 Điều 26 Bộ luật).

Adblock test (Why?)



source https://luatminhkhue.vn/su-phat-trien-cac-che-dinh-dao-luat-hinh-su-toi-pham-va-hinh-phat-cung-nhu-quyet-dinh-hinh-phat-trong-bo-luat-hinh-su-nam-1999.aspx

COMMENTS

Name

ALTCOIN,1,Biệt Thự,1,Bitcoin,9,BlockChain,3,Các Loại Đầu Tư Tiền Ảo,1,Cafe Thư Giãn,34,Chứng Khoán,22,Cộng Đồng Môi Giới,43,Doanh Nghiệp,50,Doanh Nhân,33,Dự Án,77,Ethereum,12,Gallery,20,ICO,1,Kiến Thức,70,Kinh Tế-Tài Chính,126,Lời Khuyên Đầu Tư,38,Marketing,4,Nhà Đẹp,869,Nhận Định,13,Phong Thủy,20,Quảng Cáo,65,Sàn Giao Dịch Tiền Ảo,12,Tiền Ảo,261,Tin BĐS,5526,Tin Tức,426,Trẻ Nhỏ,2,Tư Vấn Luật,1918,Tư Vấn Sức Khỏe - Y Tế,5568,Văn Hóa - Thiền,17,Văn Phòng-ShopHouse,4,Ví,3,Videos,19,VietNam News,2,Xu Hướng,1,
ltr
item
PhoNha: Sự phát triển các chế định đạo luật hình sự, tội phạm và hình phạt (cũng như quyết định hình phạt) trong Bộ luật Hình sự (năm 1999)
Sự phát triển các chế định đạo luật hình sự, tội phạm và hình phạt (cũng như quyết định hình phạt) trong Bộ luật Hình sự (năm 1999)
https://cdn.luatminhkhue.vn/LMK/articles/83/417982/su-phat-trien-cac-che-dinh-dao-luat-hinh-su-toi-pham-va-hinh-phat-cung-nhu-quyet-dinh-hinh-phat-trong-bo-luat-hinh-su-nam-1999-417982.jpg
PhoNha
https://www.phonha.com/2021/05/su-phat-trien-cac-che-inh-ao-luat-hinh.html
https://www.phonha.com/
https://www.phonha.com/
https://www.phonha.com/2021/05/su-phat-trien-cac-che-inh-ao-luat-hinh.html
true
3453152832678417103
UTF-8
Loaded All Posts Not found any posts Xem Toàn Bộ Đọc Tiếp Reply Cancel reply Delete By Home PAGES POSTS Xem Toàn Bộ Bạn Nên Xem LABEL ARCHIVE SEARCH ALL POSTS Not found any post match with your request Back Home Sunday Monday Tuesday Wednesday Thursday Friday Saturday Sun Mon Tue Wed Thu Fri Sat January February March April May June July August September October November December Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec just now 1 minute ago $$1$$ minutes ago 1 hour ago $$1$$ hours ago Yesterday $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago more than 5 weeks ago Followers Follow THIS CONTENT IS PREMIUM Please share to unlock Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy